De Bijlesstudent

Zelf samenvatten

Bijles Nederlands HAVO

Een samenvatting maken

Op het eindexamen moet je wel eens zelf een korte tekst of een alinea van een langere tekst samenvatten. Een samenvatting geeft de inhoud van een tekst weer, maar dan korter en in je eigen woorden. Het is eerst belangrijk om te kijken met wat voor tekst je te maken hebt. Je kunt met een uiteenzetting, beschouwing of een betoog te maken krijgen. Hoe je samenvatting eruit komt te zien is afhankelijk van het tekstsoort.

Handige tip voor het samenvatten

Tip: Als je een samenvatting moet maken van een uiteenzetting, moet je een overzicht van de besproken feiten maken. Als je een samenvatting van een beschouwing moet maken, moet je de gedachtegang van de schrijver weergeven. Wanneer je een samenvatting van een betoog moet maken, moet je de stelling herhalen en een weergave geven van de gebruikte argumenten samen met de conclusie.

Stappenplan voor samenvatten

We hebben een stappenplan gemaakt voor jullie.

  1. Lees de vraag goed door! Zorg dat je goed weet wat gevraagd wordt voor je samenvatting.
  2. Lees de tekst intensief door. Kijk of je te maken hebt met een uiteenzetting, beschouwing of een betoog te maken hebt.
  3. Markeer de hoofdzaken van elke alinea. Tip: De eerste en de laatste zin van een alinea zijn vaak het meest belangrijk.
  4. Maak een overzicht van alle hoofdzaken uit de tekst.
  5. Zet de hoofdzaken op de goede volgorde. Zorg voor een duidelijke structuur.
  6. Werk de hoofdzaken uit tot heldere, volledige zinnen. Dit moet in je eigen woorden. Tip: Kijk tijdens deze stap niet naar de tekst. Dan ben je toch geneigd om wat minder in je eigen woorden te schrijven.
  7. Laatste check! We hebben dan nog twee vragen voor je:

Staan alle belangrijke dingen uit de tekst in jouw samenvatting?

Is jouw samenvatting goed leesbaar (geen telegramstijl)?